مقیاس پذیری نرم افزار اختصاصی؛ چگونه سیستم را برای رشد آماده کنیم؟
مقیاس پذیری نرم افزار اختصاصی یعنی سیستم بتواند با افزایش کاربران، داده و درخواستها بدون افت شدید عملکرد رشد کند. در این راهنما معماری، دیتابیس، کش و زیرساخت مقیاسپذیر را بررسی میکنیم.
A
تیم تحریریه آرکوتکتحریریه مهندسی محصول
·۱۱ دقیقه مطالعه
مقیاس پذیری نرم افزار اختصاصی و آماده سازی معماری سیستم برای افزایش کاربران
خلاصه اجرایی
مقیاس پذیری نرم افزار اختصاصی یعنی سیستم بتواند با افزایش کاربران، داده و درخواستها بدون افت شدید عملکرد رشد کند. در این راهنما معماری، دیتابیس، کش و زیرساخت مقیاسپذیر را بررسی میکنیم.
# مقیاس پذیری نرم افزار اختصاصی؛ چگونه سیستم را برای رشد آماده کنیم؟
مقیاس پذیری نرم افزار اختصاصی زمانی اهمیت پیدا میکند که یک سیستم از تعداد محدودی کاربر عبور کرده و به بخشی جدی از عملیات یا محصول یک کسبوکار تبدیل شود.
ممکن است نرم افزار در روزهای اول فقط:
۳۰ کاربر
چند هزار رکورد
چند صد درخواست روزانه
داشته باشد.
اما بعد از رشد کسبوکار شرایط تغییر کند:
کاربران به هزاران نفر برسند.
شعب جدید اضافه شوند.
حجم دیتابیس چند برابر شود.
APIها درخواست بیشتری دریافت کنند.
فایل بیشتری ذخیره شود.
گزارشها سنگینتر شوند.
اگر معماری نرم افزار هیچ مسیری برای این رشد نداشته باشد، افزایش کاربران میتواند باعث:
کندی
Timeout
Crash
فشار روی دیتابیس
هزینه زیرساخت غیرمنطقی
تجربه کاربری ضعیف
شود.
در این مقاله بررسی میکنیم مقیاس پذیری نرم افزار اختصاصی چیست و چگونه میتوان سیستم را برای رشد واقعی آماده کرد.
مقیاس پذیری نرم افزار چیست؟
Scalability یعنی سیستم بتواند با افزایش بار کاری، همچنان عملکرد قابل قبول خود را حفظ کند.
بار کاری میتواند شامل:
کاربران
Request
Data
File
Processing
Report
باشد.
یک سیستم مقیاسپذیر الزاماً سیستمی نیست که از روز اول میلیونها کاربر را تحمل کند.
طراحی خوب یعنی سیستم بتواند متناسب با رشد واقعی کسبوکار توسعه پیدا کند.
چرا نباید از روز اول معماری میلیون کاربری بسازیم؟
یکی از اشتباهات رایج این است که تیم برای محصولی که هنوز ۵۰ کاربر ندارد، معماری بسیار پیچیدهای طراحی کند.
این کار میتواند باعث:
افزایش هزینه
طولانیشدن توسعه
سختترشدن Debug
نیاز به DevOps پیچیده
Maintenance بیشتر
شود.
به همین دلیل Scalability باید با واقعیت کسبوکار هماهنگ باشد.
هدف این نیست که برای مسئلهای که هنوز وجود ندارد، گرانترین زیرساخت ممکن را بسازیم.
طراحی مسیر رشد ممکن است هزینه اولیه را کمی افزایش دهد.
اما باید بین دو حالت تعادل ایجاد کرد:
حالت اول
سیستم کاملاً بدون توجه به آینده ساخته شود.
حالت دوم
از روز اول برای میلیونها کاربر Overengineer شود.
هر دو میتوانند اشتباه باشند.
معماری باید متناسب با رشد قابل پیشبینی طراحی شود.
آرکوتک چگونه مقیاس پذیری را بررسی میکند؟
در آرکوتک ابتدا شرایط واقعی پروژه بررسی میشود:
تعداد کاربران فعلی
تعداد کاربران آینده
Concurrent Users
حجم داده
Peak Traffic
گزارشها
Integrationها
عملیات Background
سپس معماری به شکلی طراحی میشود که نیاز امروز را بدون Complexity غیرضروری پاسخ دهد، اما در صورت رشد بتوان بخشهای لازم را توسعه داد.
هدف ساخت معماری نمایشی نیست.
هدف این است که نرم افزار با رشد کسبوکار به نقطهای نرسد که تنها راه ادامه، بازنویسی کامل سیستم باشد.
جمعبندی
مقیاس پذیری نرم افزار اختصاصی یعنی سیستم بتواند همراه با رشد کاربران، داده و درخواستها توسعه پیدا کند.
عواملی مانند:
معماری Application
Database
Cache
Queue
Storage
Load Balancing
Monitoring
در Scalability نقش دارند.
اما بهترین معماری، پیچیدهترین معماری نیست.
سیستم باید برای نیاز امروز مناسب و برای رشد فردا آماده باشد.
اگر قرار است نرم افزار شما طی چند سال آینده به یکی از زیرساختهای اصلی کسبوکار تبدیل شود، برنامه مقیاسپذیری باید از مراحل اولیه طراحی نرم افزار اختصاصی وارد معماری شود.
سوالات متداول
مقیاس پذیری نرم افزار اختصاصی چیست؟
توانایی سیستم برای مدیریت افزایش کاربران، داده و درخواستها بدون افت شدید عملکرد.
آیا برای مقیاس پذیری حتماً Microservices لازم است؟
خیر. بسیاری از Monolithهای اصولی قابلیت Scale بسیار خوبی دارند.
Cache چه نقشی در Scalability دارد؟
Cache میتواند تعداد Queryها و پردازشهای پرتکرار را کاهش دهد و فشار روی Database و Application را کمتر کند.
Load Balancer چه زمانی لازم میشود؟
وقتی چند Instance از Application وجود داشته باشد یا Availability بیشتری نیاز باشد، Load Balancer میتواند درخواستها را بین آنها توزیع کند.
آیا باید نرم افزار را از روز اول برای میلیونها کاربر طراحی کرد؟
معمولاً خیر. بهتر است معماری متناسب با رشد واقعی پروژه طراحی شود و مسیر Scale آینده بسته نباشد.
